Akademik bir çalışmada başkalarının fikir, veri ve alıntılarının kaynağını göstermek hem etik bir zorunluluk hem de intihal riskini ortadan kaldıran temel bir gerekliliktir. Ancak "kaynakça nasıl yazılır" sorusunun tek bir yanıtı yoktur: her alan kendi atıf stilini kullanır. En yaygın ikisi APA 7 ve MLA 9'dur. Bu rehber, iki stilin farklarını, kitap/makale/web sitesi örneklerini ve sık yapılan hataları açıklar. Girdiğiniz bilgileri doğru biçimde otomatik düzenlemek için kaynakça ve atıf oluşturucu aracını kullanabilirsiniz.
APA ve MLA arasındaki temel fark
İki stil, aynı bilgiyi farklı düzen ve noktalamayla sunar. En belirgin ayrım, tarihin ve yazar adının nasıl yerleştirildiğidir:
| Özellik | APA 7 | MLA 9 |
|---|---|---|
| Kullanım alanı | Sosyal bilimler, psikoloji, eğitim, sağlık | Edebiyat, dil, beşerî bilimler |
| Metin içi atıf | (Yazar, Yıl, s. X) | (Yazar Sayfa) |
| Tarih yeri | Yazardan hemen sonra, parantezde | Kaynakçanın sonuna doğru |
| Yazar adı | Soyad, A. (baş harf) | Soyad, Ad (açık yazılır) |
| Kaynak listesi başlığı | Kaynakça / References | Eserler / Works Cited |
Kısaca: APA yazar-tarih düzenine, MLA ise yazar-sayfa düzenine dayanır. Bu ayrım hem metin içi atıfı hem de kaynakça girişini biçimlendirir.
Kitap kaynağı örneği
Aynı kitabın iki stildeki kaynakça girişi:
- APA 7: Soyad, A. (Yıl). Kitabın başlığı. Yayınevi.
- MLA 9: Soyad, Ad. Kitabın Başlığı. Yayınevi, Yıl.
Dikkat: APA'da yalnızca ilk kelime ve özel adlar büyük harfle başlarken, MLA'da başlıktaki tüm önemli kelimeler büyük harfle yazılır (başlık büyük harflemesi). Kitap ve dergi adları her iki stilde de italik gösterilir.
Dergi makalesi örneği
- APA 7: Soyad, A. (Yıl). Makalenin başlığı. Dergi Adı, Cilt(Sayı), sayfa aralığı. https://doi.org/xxxx
- MLA 9: Soyad, Ad. "Makalenin Başlığı." Dergi Adı, c. Cilt, s. Sayı, Yıl, ss. sayfa aralığı.
Makale başlığı APA'da düz (italiksiz), MLA'da ise tırnak içinde yazılır; her iki stilde de derginin adı italiktir. DOI numarası varsa APA'da eklenmesi önerilir.
Web sitesi örneği
- APA 7: Soyad, A. (Yıl, Gün Ay). Sayfa başlığı. Site Adı. URL
- MLA 9: Soyad, Ad. "Sayfa Başlığı." Site Adı, Gün Ay Yıl, URL.
Web kaynaklarında erişim tarihi, içerik güncellenebilir nitelikteyse eklenir. Yazar belli değilse kurum adı yazar yerine kullanılır. Bu tür ayrıntıları elle takip etmek yerine kaynakça oluşturucu aracına alanları girip stili seçmeniz, doğru biçimi tek tıkla üretir.
Metin içi atıf ile kaynakça farkı
İki kavram sık karıştırılır ama işlevleri farklıdır:
- Metin içi atıf: Cümlenin veya paragrafın içinde, alıntının hemen yanında yer alan kısa göstergedir. APA'da (Yılmaz, 2024, s. 12), MLA'da (Yılmaz 12) biçimindedir.
- Kaynakça girişi: Çalışmanın sonundaki tam künyedir; okuyucunun kaynağa ulaşmasını sağlar.
Her metin içi atıfın kaynakçada bir karşılığı olmalı; kaynakçadaki her giriş de metinde en az bir kez atıfla anılmalıdır. Bu tutarlılık, değerlendirmede en çok bakılan noktalardan biridir.
En sık yapılan hatalar
- Stil karıştırmak: Aynı çalışmada hem APA hem MLA biçimini kullanmak. Tek bir stile bağlı kalın.
- İtalik unutmak: Kitap ve dergi adlarının italik yazılmaması yaygın bir kusurdur.
- Eksik künye: Yayın yılı, yayınevi veya sayfa aralığı gibi zorunlu alanları atlamak.
- Metin–kaynakça uyumsuzluğu: Metinde atıf yapılmayan kaynağı listeye eklemek ya da tersini yapmak.
- Alfabetik sıra hatası: Kaynakça, yazar soyadına göre alfabetik sıralanmalıdır.
Bu hataların çoğu, künyeyi elle yazarken oluşur. Alanları girip stili seçtiğiniz kaynakça ve atıf oluşturucu, italik ve noktalama kurallarını otomatik uygulayarak bu riski büyük ölçüde azaltır. Yine de kurum kılavuzunuzun sürüm istisnaları için son bir gözden geçirme önerilir.
İçerik ve yayın süreçlerinizi kurumsallaştırın
Doğru atıf, güvenilir içeriğin temelidir; bu titizlik yalnızca akademik çalışmalarda değil, kurumsal blog ve bilgi tabanı yayınlarında da değer katar. İçerik altyapınızı profesyonelleştirmek isterseniz Nexsol'ün kurumsal web sitesi çözümlerini inceleyebilir; kaynak gösterimi için ise kaynakça ve atıf oluşturucu aracını ücretsiz kullanabilirsiniz.
