Amortisman Hesaplama

Amortisman, bir işletmenin sahip olduğu demirbaş, makine, taşıt gibi iktisadi kıymetlerin maliyetinin faydalı ömrü boyunca yıl yıl gider olarak yazılmasıdır. Böylece varlığın değer kaybı muhasebeleştirilir ve vergi matrahından düşülür.

Normal (doğrusal) yöntemde her yıl eşit tutarda amortisman ayrılır: Bedel ÷ Faydalı ömür. Azalan bakiyeler yönteminde ise oran iki katına çıkar ve her yıl kalan net defter değeri üzerinden hesaplanır; bu nedenle ilk yıllarda daha yüksek, sonraki yıllarda daha düşük gider yazılır.

Faydalı ömürler ve buna karşılık gelen amortisman oranları, varlık türüne göre Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (GİB) amortisman listesinde resmi olarak belirlenmiştir. İlgili kıymetin türünü listede bularak doğru faydalı ömrü esas almalısınız; bu araç sizin girdiğiniz ömre göre hesap yapar.

Azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranı, doğrusal oranın iki katı olarak uygulanır; ancak VUK uyarınca bu oran hiçbir şekilde %50'yi aşamaz. Örneğin 2 yıllık ömürde doğrusal oran %50 olur, iki katı %100 yapar ama %50 ile sınırlandırılır.

Kıst amortisman, kıymetin yıl içinde iktisap edilmesi durumunda ilk yıl için tam yıl yerine kullanıldığı aylar oranında amortisman ayrılmasıdır. VUK'a göre özellikle binek otomobillerde kıst amortisman zorunludur. Bu araç tam yıl üzerinden hesaplar; kıst durumunda ilk yılı ay oranında düzeltin.

Azalan bakiyeler yöntemi ilk yıllarda daha yüksek gider yazarak erken vergi avantajı sağlar; nakit akışını öne almak isteyen işletmeler tercih edebilir. Doğrusal yöntem ise gideri yıllara eşit dağıtarak daha öngörülebilir bir tablo sunar. Seçilen yöntem ve mevzuat sınırları için mali müşavirinize danışın.