Gelir vergisi dilimleri nasıl çalışır?
Türkiye'de gelir vergisi artan oranlı (dilimli) bir tarifeyle hesaplanır. Bu, gelirinizin tamamının tek bir oranla değil; her dilimin kendi oranıyla kümülatif olarak vergilendirilmesi demektir. Matrahınız bir üst dilime geçtiğinde, yalnızca o eşiği aşan kısım daha yüksek oranla vergilenir; alt dilimlerdeki tutar eski (düşük) oranıyla kalır.
- Efektif oran: Toplam vergi ÷ matrah. Gelirinizin gerçekte hangi ortalama oranla vergilendiğini gösterir; her zaman marjinal oranınızdan düşüktür.
- Marjinal oran: Matrahınızın düştüğü en üst dilimin oranı. Bir sonraki 1 TL gelirinizin hangi oranla vergileneceğini gösterir.
Ücret ve ücret-dışı fark: Yukarıdaki tarife ücret gelirlerine uygulanır. Ücret gelirlerinde üçüncü dilim 400.000 – 1.500.000 ₺ aralığında %27 olarak işler. Ücret dışı gelirlerde (kira, serbest meslek, ticari kazanç) bu dilim sınırı farklıdır; bu araç ücret tarifesini esas alır.